شماره تماس:33677105 028 |  پست الکترونيکی : Journal@raja.ac.ir


 

منشور اخلاقی برای سردبیران

استقلال

سردبیران نشریه باید استقلال قلم و تحریر خود را حفظ کنند و برای حصول اطمینان از اینکه نویسندگان آزادی قلم دارند، کار کنند. مسئولیت پذیرش یا رد مقالات با سردبیران است. طی روند عادی و متداول این کار مستلزم نظر و توصیه داوران است؛ به هر حال، مقاله­هایی که به عقیده سردبیران کاملاً نامناسب هستند، ممکن است بدون ارزیابی داوران رد شوند.

عدم سوگیری

سردبیران باید امتیاز جایگاه و موقعیت خود را به­شکل محرمانه، بدون سوگیری، به­صورت سازنده­ای افزایش دهند. سردبیران، وظیفه قضاوت در مورد مقالات را صرفاً از لحاظ شایستگی‌های علمی بر عهده دارند. سردبیران باید بدون طرفداری یا کینه­توزی شخصی یا ایدئولوژیک، عمل نمایند.

تضاد منافع

سردبیران باید از هر گونه عملی که موجب افزایش تضاد منافع یا وجهه‌ای نامعقول از آن می‌شود، اجتناب کنند. برای مثال:

1.    برای اجتناب از بروز تضاد منافع بالقوه، سردبیر نباید مطالبی را منتشر کند که به­طور شفاف قابل شناسایی نبوده، داوری نشده یا تحت داوری مخفی یک­طرفه قرار گرفته است. مسئولیت و اختیار تحریر و ویرایش هر مقاله نوشته شده توسط سردبیر و ارسال شده به دفتر مجله، باید از طریق سردبیر به شخص ذی­صلاح دیگری، نظیر سردبیر قبلی مجله یا یکی از اعضای هیئت تحریریه و مشاوران تفویض شود. اعمال ملاحظات نوشتاری یا تحریری در مقاله توسط نویسنده- سردبیر به هر شیوه و در هر صورت هرگز قابل­قبول نیست.

2.    سردبیران باید از بررسی مقاله‌ای که تضاد منافع واقعی یا بالقوه برای آنها ایجاد می‌کند خودداری کنند، تضادی که ناشی از روابط رقابتی، مشارکتی، مالی و سایر روابط و ارتباطات با هر نوع نویسنده، شرکت یا نهاد مرتبط با مقاله است. مثال‌هایی در رابطه با پیوندهایی که نشان دهنده تضادهای منافع سردبیر- نویسنده است عبارتند از: (1) سردبیر و نویسنده هر دو توسط یک نهاد استخدام شده‌اند. (2) سردبیر یکی از اعضای کمیته پایان­نامه نویسنده بوده یا برعکس، (3) نویسنده و سردبیر در حال حاضر نویسندگان مشترک و همکار در مقاله دیگری هستند یا نویسندگان همکار یک مقاله طی دو سال گذشته بوده‌اند.

ارزیابی مخفی دوطرفه

نشریه یک فرآیند ارزیابی مخفی دوطرفه را دنبال می‌کند که به­موجب آن نویسندگان، داوران را نمی‌شناسند و برعکس. جایی­که به­نظر می‌رسد مقالات مجله، تحت ارزیابی مخفی دوطرفه نبوده‌اند، استاندارد ارزیابی باید به­طور شفاف بیان شود.

محرمانه ­بودن

  1. سردبیران (ویراستاران) و هیئت تحریریه آنها نباید اطلاعات مربوط به مقاله را برای کسی غیر از داوران و نویسندگان افشا کنند. رویه‌های اداری و رسمی باید برای حفظ محرمانه بودن فرآیند ارزیابی تعیین شود. انتظار می‌رود، سردبیران، از محرمانه بودن فرآیند ارزیابی مخفی دوطرفه و عدم افشای اطلاعاتی که ممکن است هویت نویسندگان را برای داوران یا برعکس فاش سازد، اطمینان حاصل کنند. گمنامی داوران صرفاً زمانی می‌تواند نقض شود که سردبیران از داوران اجازه فاش ساختن هویت آنها را دریافت کنند.
  2. سردبیران باید اطمینان حاصل کنند که اعضای هیئت تحریریه آنها با این عمل، منطبق و سازگار هستند. آن بخش از مطالب مقاله ارسالی که منتشر نشده‌اند، نباید در پژوهش شخصی یک سردبیر، بدون کسب رضایت مکتوب نویسنده استفاده شوند. اطلاعات یا ایده‌های محرمانه که از طریق ارزیابی مقالات کسب شده‌اند، باید به­طور محرمانه حفظ شوند و در جهت منافع شخصی استفاده نشوند.

کیفیت ارزیابی

به­طور معمول، دو داور برای ارائه نظر در خصوص یک مقاله دعوت می­شوند. سردبیر باید به­طور روزمره و عادی، کلیه ارزیابی‌ها را از لحاظ کیفیت بررسی و ارزیابی کند. در شرایط نادر، سردبیری ممکن است یک مقاله ارزیابی شده را قبل از ارسال به نویسنده، ویرایش کند (برای مثال، برای حذف عبارتی که هویت داور را فاش می‌سازد) یا مقاله ارزیابی شده را در صورتی­که سازنده و مناسب نیست، برای نویسنده ارسال نکند. رتبه‌ها و امتیازات کیفیت ارزیابی و سایر ویژگی‌های عملکرد باید به­طور ادواری توسط سردبیر برای حصول اطمینان از عملکرد بهینه مجله ارزیابی شوند. این رتبه‌ها و امتیازات نیز باید به اتخاذ تصمیمات در زمینه انتصاب مجدد هیئت داوری و درخواست‌های مستمر ارزیابی کمک کند. داده‌های عملکرد فردی داوران باید در دسترس سردبیران باشد و به­طور محرمانه نگهداری شود.

به هنگام بودن

سردبیران باید برای تضمین ارزیابی به­موقع همه مقالات و پاسخ سریع به درخواست‌های نویسندگان در خصوص وضعیت ارزیابی، ظرف مهلت تعیین شده (حداکثر یک هفته پس از دریافت مقاله) نسبت به ارزیابی اولیه و انتخاب داوران اقدام کنند.  

 کیفیت تصمیم

سردبیران مسئول تشریح تصمیمات هیئت تحریریه برای نویسندگان در خصوص مقاله آنها هستند. سردبیران باید نامه‌هایی با کیفیت بالا را بنویسند، به­گونه‌ای که این نامه‌ها تلفیقی از توصیه‌های داور و پیشنهادهای اضافی دیگر برای نویسنده باشند. سردبیران نباید نتیجه تصمیم را در قالب نامه، بدون ارائه توضیح، ضمیمه مجموعه‌ای از توصیه‌ها و پیشنهادهای داور کنند. 

دقت

زمانی­که سردبیر، شواهدی متقاعدکننده از داور مبنی بر نادرست بودن مفهوم یا نتیجه یک مقاله منتشر نشده دریافت می‌کند، باید مراتب را به­سرعت به نویسنده اطلاع دهد. اگر شواهدی مشابه در خصوص یک مقاله چاپ شده ارائه شود، سردبیر باید نسبت به انتشار فوری یک اصلاحیه، استرداد مورد قبلی، بیان مورد مربوط یا سایر یادداشت‌های مرتبط به شکل مناسب اقدام نماید.

اختیار

اختیار و مسئولیت نهایی مجله باید با سردبیر باشد. سردبیر باید به تشکیلات مجله (اعم از خوانندگان، نویسندگان، داوران، سردبیران، کارکنان هیئت تحریریه و ناشر) احترام بگذارد و برای تضمین درستکاری و صداقت محتوای مجله و بهبود مستمر کیفیت آن بکوشد. سردبیر باید اعضای گروه تحریریه را مشتمل بر هیئت ارزیابی تحریریه انتخاب کند؛ حقوق و مسئولیت‌های این افراد را تعیین کند و به­طور منظم عملکرد آنها را ارزیابی کند.

عملکرد

سردبیر باید شاخص‌های عملکرد مجله را طرح کند. مجله باید حسابرسی‌های سالانه در خصوص میزان پذیرش، فواصل انتشار، درصد مقالات ارسالی برای بازبینی و ارزیابی خارجی و سایر داده‌های عملکرد را منتشر کند. شاخص‌های عملکرد باید برای ارزیابی تحولات در بررسی و ارزیابی مقالات و فرآیندهای انتشار به­کار گرفته شوند و بدین ترتیب عملکرد مجله را بهبود بخشند.